فرانشیز بخشی از هزینه‌ی درمان است که در هر بار استفاده از بیمه، خود بیمه‌شده می‌پردازد و باقی را بیمه‌گر پرداخت می‌کند. برای مثال با فرانشیز ۱۰ درصد، از هر ۱۰۰ تومان هزینه‌ی تحت پوشش، ۱۰ تومان با شما و ۹۰ تومان با بیمه‌گر است.
فرانشیز روی دو چیز اثر می‌گذارد: چقدر از هر هزینه را خودتان می‌پردازید و چقدر حق بیمه می‌دهید. در این مقاله با یک مثال ساده می‌بینید فرانشیز چطور کار می‌کند و چطور فرانشیز مناسب را انتخاب کنید.
فرانشیز در بیمه تکمیلی یعنی چه؟
در بیمه درمان، بیمه‌گر معمولاً کل هزینه را نمی‌پردازد. بخشی از آن، به نام فرانشیز، همیشه بر عهده‌ی بیمه‌شده می‌ماند. فرانشیز معمولاً به‌صورت درصدی از هزینه تعیین می‌شود و در بعضی قراردادها ممکن است مبلغ ثابت هم باشد. میزان آن در قرارداد یا جدول حق بیمه هر طرح نوشته شده است.
یک مثال ساده
فرض کنید هزینه‌ی یک خدمت درمانی تحت پوشش ۲۰ میلیون تومان شده است (در حالت ساده و بدون در نظر گرفتن سقف تعهدات):
| مورد | فرانشیز ۱۰ درصد | فرانشیز ۳۰ درصد |
|---|---|---|
| هزینه‌ی درمان | ۲۰ میلیون تومان | ۲۰ میلیون تومان |
| سهم شما | ۲ میلیون تومان | ۶ میلیون تومان |
| سهم بیمه‌گر | ۱۸ میلیون تومان | ۱۴ میلیون تومان |
همان‌طور که می‌بینید، فرانشیز بالاتر یعنی سهم بیشتر برای شما در هر بار استفاده از بیمه.
فرانشیز چطور روی حق بیمه اثر می‌گذارد؟
معمولاً هرچه فرانشیز بالاتر باشد، حق بیمه کمتر است، چون بخش بیشتری از هزینه را خودتان می‌پذیرید. نمونه‌ی واقعی از جدول بیمه تکمیلی خانواده سامان:
| سطح (سامان) | حق بیمه سالانه با فرانشیز ۳۰ درصد | حق بیمه سالانه با فرانشیز ۱۰ درصد |
|---|---|---|
| سطح ۱ | ۱۴ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان | ۱۶ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان |
| سطح ۶ | ۴۳ میلیون تومان | ۵۱ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان |
در هر دو سطح، حق بیمه با فرانشیز ۳۰٪ حدود ۱۷٪ کمتر از فرانشیز ۱۰٪ است. در جدول طرح‌های آسماری هم حق بیمه‌ها با فرانشیز ۱۰٪ محاسبه شده است. جدول کامل را در صفحه‌ی بیمه تکمیلی آسماری و بیمه تکمیلی خانواده سامان ببینید.
فرانشیز بالا بهتر است یا پایین؟
پاسخ به میزان استفاده‌ی احتمالی شما از خدمات درمانی بستگی دارد. یک مثال ساده با سطح ۱ سامان: فرض کنید در سال ۴۰ میلیون تومان هزینه‌ی تحت پوشش دارید.
- با فرانشیز ۳۰٪، سهم شما ۱۲ میلیون تومان است.
- با فرانشیز ۱۰٪، سهم شما ۴ میلیون تومان است، یعنی ۸ میلیون کمتر.
- تفاوت حق بیمه سالانه‌ی این دو حالت حدود ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان است.
در این مثال، فرانشیز ۱۰٪ به‌صرفه‌تر شد. ولی اگر در سال فقط چند هزار تومان هزینه‌ی درمانی دارید، فرانشیز بالاتر و حق بیمه کمتر می‌تواند منطقی باشد. این‌ها مثال‌های ساده‌اند و هزینه‌ی واقعی شما عوض می‌شود.
چند نکته قبل از انتخاب
- درصد فرانشیز را در جدول حق بیمه و متن قرارداد بررسی کنید.
- بپرسید فرانشیز برای همه‌ی پوشش‌ها اعمال می‌شود یا بعضی.
- سقف تعهدات و فرانشیز را با هم بسنجید، نه جدا.
- نداشتن بیمه پایه ممکن است اضافه‌نرخ داشته باشد، ولی فرانشیز را حذف نمی‌کند.
سوالات متداول
فرانشیز با سقف تعهدات چه فرقی دارد؟
فرانشیز سهمی از هزینه است که خودتان می‌پردازید. سقف تعهدات حداکثر مبلغی است که بیمه‌گر برای یک پوشش می‌پردازد. این دو مفهوم جدا هستند و هر دو در قرارداد مشخص می‌شوند.
آیا فرانشیز برای همه‌ی پوشش‌ها اعمال می‌شود؟
بسته به قرارداد، ممکن است برای همه یا بخشی از پوشش‌ها اعمال شود. متن شرایط بیمه‌نامه را قبل از خرید بخوانید یا از نماینده بپرسید.
اگر بیمه پایه نداشته باشم، فرانشیز حذف می‌شود؟
نه. در بیمه تکمیلی خانواده سامان، نداشتن بیمه پایه اضافه‌نرخ دارد ولی به معنای حذف فرانشیز هنگام پرداخت خسارت نیست.
فرانشیز ۱۰٪ بهتر است یا ۳۰٪؟
به میزان استفاده‌ی احتمالی شما از خدمات درمانی بستگی دارد. اگر هزینه‌های درمانی کمی دارید، فرانشیز بالاتر و حق بیمه کمتر ممکن است به‌صرفه باشد؛ اگر استفاده‌ی زیادی دارید، فرانشیز کمتر معمولاً بهتر است.
جمع‌بندی
فرانشیز سهم شما از هر هزینه‌ی درمانی است و انتخاب آن بین «حق بیمه کمتر» و «سهم کمتر هنگام استفاده» تعادل ایجاد می‌کند. اگر با مفاهیم دیگر مثل سقف و دوره انتظار آشنا نیستید، مقاله‌ی بیمه تکمیلی درمان چیست؟ را بخوانید. برای انتخاب فرانشیز و طرح مناسب خودتان و خانواده‌تان هم می‌توانید مشاوره‌ی رایگان بگیرید یا طرح‌های آسماری و سامان را مقایسه کنید.